Śląsk – mój Ogród Życia

Probosciger aterrimus

Systematyka

Nazwy:	Łacińskie:	Polskie:	Inne:
Gromada:	Aves	ptaki	Angielska:	Palm Cockatoo
Rząd:	Psittaciformes	papugowe	Czeska:	Kakadu palmový
Rodzina:	Cacatuidae	kakaduowate	Francuska:	Cacatoès noir
Rodzaj:	Probosciger	żałobnica	Holenderska	Zwarte Kaketoe
Gatunek:	Probosciger aterrimus	Żałobnica palmowa  (Kakadu palmowa)	Niemiecka:	Palmkakadu

EKOLOGIA

• Zasięg występowania

Żałobnica palmowa jest jedynym gatunkiem z rodzaju Probosciger. Występuje na Nowej Gwinei, wyspach Aru, na północy Australii na przylądku Jork. Wszędzie jest nieliczna i zagrożona wymarciem. Poza środowiskiem naturalnym najczęściej hodowana jest w ogrodach zoologicznych, jednak rzadko rozmnaża się w niewoli.

• Zajmowane stanowisko

Siedlisko żałobnicy palmowej jest specyficzne i obejmuje głównie obszary przejściowe między różnymi typami roślinności. Preferuje miejsca, które zapewniają zarówno osłonę, jak i łatwy dostęp do pożywienia oraz miejsc lęgowych. Zamieszkuje lasy deszczowe i lasy galeriowe. Spotykana jest w rzadszych lasach eukaliptusowych i sawannach z wysoką trawą, szczególnie w Australii. Las deszczowy służy jej jako miejsce żerowania w ciągu dnia, natomiast na sawannach łatwiej znajduje odpowiednie drzewa gniazdowe. Nie widuje się większych stad. Najczęściej żeruje w grupach do 6 osobników.

Żałobnica palmowa jest obligatoryjnym dziuplakiem. Do lęgu potrzebuje bardzo starych, żywych lub obumarłych drzew z naturalnie powstałymi, dużymi dziuplami. Najczęściej wybiera eukaliptusy, znajdujące się w pobliżu wody i w bezpiecznej odległości od gęstego lasu (średnio ok. 300 m), co ułatwia jej dolot do dziupli.  

MORFOLOGIA

Żałobnica palmowa dorasta do 55 – 60 cm długości. Samiec zwykle jest większy i cięższy. Samica osiąga do 1000 g, samiec natomiast może ważyć do 1200 g, należy więc do największych papug Australii. Rozpiętość skrzydeł wynosi od 70 do 100 cm.

Jest to charakterystyczny ptak z imponującym, długim i rzadkim czubem, złożonym z piór o kształcie wstążek, który stawia pionowo, gdy jest podekscytowany lub zaniepokojony. Posiada też jeden z największych dziobów wśród papug (większy jest tylko dziób ary hiacyntowej). Potężny dziób umożliwia nie tylko zjadanie bardzo twardych orzechów i nasion, ale także pozwala samcom odłamywać grube (ok. 2,5 cm) patyki z żywych drzew i w okresie godowym wykorzystywać je do uderzania w puste pnie, czym informuje konkurentów o zajętym terytorium. Większy dziób ma samiec. Jest nietypowy, ponieważ dolna i górna żuchwa nie stykają się na większości jego długości, co pozwala językowi przytrzymywać orzech przy górnej żuchwie, podczas gdy dolna żuchwa pracuje nad jego otwarciem. Język jest mięsisty, czerwony z czarnym zakończeniem, przystosowany do precyzyjnego wybierania miąższu z rozłupanych skorup. Żałobnica palmowa ma również charakterystyczną czerwoną plamę na policzku, czyli nieopierzony fragment skóry. Kolor staje się intensywniejszy (wręcz purpurowy), gdy ptak jest zdenerwowany lub przejawia zachowania godowe – działa to trochę jak ludzki rumieniec. Oko, które w stosunku do głowy jest małe, ma barwę ciemnobrązową.

Całe ciało pokrywają pióra o barwie głębokiej czerni lub bardzo ciemnego grafitu. Charakterystyczny jest dymny nalot (puder), który sprawia, że barwa jest niemal matowa. Skrzydła i ogon są zaokrąglone. Łapy są czarne.

Dawni systematycy byli przekonani, że istnieją cztery podgatunki, jednak dokładne badania genetyczne, przeprowadzone w XXI w., temu zaprzeczają. Populacje, zamieszkujące odizolowane tereny, mogą rzeczywiście nieznacznie się różnić, mimo wszystko prawdopodobnie nie tworzą oddzielnych podgatunków.

Hodowla

• Pomieszczenie do hodowli

W przypadku żałobnicy palmowej pomieszczenie do hodowli musi być prawdziwą „fortecą” ze względu na jej niszczycielską siłę dzioba i ogromną rozpiętość skrzydeł. Warto tez uwzględnić, że jest ptakiem używającym narzędzi. Należy więc zapomnieć o drewnie, bo zostanie przerobione na wióry w kilka godzin. Woliera musi być wykonana z grubych profili stalowych lub aluminiowych. Siatka powinna być zgrzewana, o grubości drutu min. 4-5 mm, ponieważ cieńsze druty zostaną przecięte dziobem, jak nożycami. Żałobnica potrzebuje przestrzeni do lotu. Minimalne wymiary dla pary to 8 m długości, 3 m szerokości i 3 m wysokości. Jako podłoga najlepiej sprawdza się betonowa wylewka z odpływem, co ułatwia codzienne mycie, bo żałobnica tworzy dużo pyłu i odchodów. Na części powierzchni można wysypać piasek lub żwir rzeczny. Grzędami powinny być grube gałęzie drzew owocowych lub dębu, które trzeba regularnie wymieniać. Zimą warto zapewnić temperaturę w granicach od 15 do 18 °C.

• Pokarm

W naturze żałobnica palmowa jest specjalistką od „trudnych przypadków”. Jej potężny dziób pozwala jej otwierać nasiona, których inne ptaki nawet nie ruszają. W hodowli dieta musi być urozmaicona i wysokotłuszczowa.

Kluczowym elementem diety są ulubione orzechy makadamia, brazylijskie, włoskie, laskowe oraz migdały. Powinny być podawane w całości, by ptak musiał je sam rozłupać. Warto też podawać mieszanki ziaren dla dużych papug, urozmaicane owocami tropikalnymi. Lubi papaję, mango, granaty, figi oraz owoce palmy oleistej. Z apetytem zje gotowaną kukurydzę w kolbach, marchew, brokuły, bataty i paprykę chili (papugi nie czują ostrości, a kapsaicyna jest dla nich zdrowa).

Świeże gałęzie drzew owocowych, wierzby czy brzozy z pąkami i młodą korą dostarczają mikroelementów i zajmują ptaka na długie godziny. W okresie lęgowym można podawać niewielkie ilości gotowanego jajka lub wysokiej jakości karmę jajeczną.

• Rozmnażanie

Rozmnażanie żałobnicy palmowej to wyzwanie dla cierpliwych, ponieważ jest jednym z najtrudniej rozmnażających się gatunków papug, co wynika z jej specyficznej biologii i bardzo niskiego tempa reprodukcji. Dojrzałość płciową osiąga późno, zazwyczaj między 7. a 10. rokiem życia. Parę tworzy na całe życie, a proces akceptacji partnera w niewoli może trwać latami.

Budka lęgowa musi być pancerna. Często stosuje się wydrążone pnie twardych drzew o wysokości ok. 1,5–2 m. Jako jedyna papuga buduje wewnątrz dziupli platformę z patyków. Samiec znosi setki gałązek (głównie eukaliptusowych lub wierzbowych), które następnie rozdrabnia, tworząc warstwę o grubości do 1 metra. Zapewnia to drenaż i odpowiednią wilgotność jaja.

Samica składa tylko jedno jajo i to raz na dwa lata. Inkubacja trwa około 30–35 dni. Wysiaduje głównie samica, podczas gdy samiec karmi ją i pilnuje terytorium. Młode wykluwa się nagie i wymaga bardzo wysokiej temperatury w gnieździe, które opuszcza dopiero po 100–110 dniach. Pozostaje zależne od rodziców przez kolejne kilka miesięcy, co sprawia, że para nie przystępuje do kolejnych lęgów w tym samym roku.

Psittacara finschi

EKOLOGIA

• Zasięg występowania

Szmaragdolotka maskowa pochodzi z południowo-wschodniej Nikaragui, Kostaryki i zachodniej Panamy. Osobniki, które uciekły z hodowli, świetnie zaaklimatyzowały się także w  Kalifornii i na Florydzie, gdzie tworzą już lokalne populacje. Jest spokrewniona ze szmaragdolotką krasnolicą (Psittacara leucophthalmus), z którą wyewoluowały z wspólnego przodka.  

• Zajmowane stanowisko

Zamieszkuje szereg siedlisk, w tym lasy, sawanny, zarośla, palmowe bagna, namorzyny oraz obszary rolnicze (np. plantacje kawy). Często występuje w hałaśliwych stadach, liczących po kilkadziesiąt osobników, które przelatują nad głowami i lądują przy mniejszych i większych zbiornikach wodnych albo żerują na owocujących drzewach. Zbliżające się stado można rozpoznać po ostrych, piskliwych dźwiękach i hałaśliwym szczekaniu, ogólnie o dość piskliwej barwie dźwięku. Głos, zwłaszcza w locie, stada zazwyczaj utrzymują zgrzytliwy szczebiot przeplatany wyższymi piskami.Jak wiele papug szmaragdolotka świetnie radzi sobie także w miastach i miasteczkach, gdzie nocuje na drzewach. Tak czy inaczej najlepiej czuje się na wysokości od około 1800 m n.p.m.

MORFOLOGIA

Szmaragdolotka maskowa jest papugą średniej wielkości. Mierzy od 25 do 28 cm, osiągając masę od 135 do 175 g. Na całym ciele dominuje intensywna zieleń, która jedynie na spodzie ciała przechodzi staje się lekko żółtawa. 

Cechą rozpoznawczą jest ubarwienie głowy, na której z różną intensywnością i rysunkiem rozlewa się czerwona plama na czole i w przedniej części ciemienia, przypominającą małą „czapkę” lub „maskę”. U niektórych osobników czerwone plamki pojawiają się jeszcze w innych miejscach głowy. Także zewnętrzne krawędzie skrzydeł są czerwone, często z pomarańczowym odcieniem. W locie natomiast zachwyca spodami skrzydeł, które są jest intensywnie czerwone z żółtymi akcentami.

Wokół oka z pomarańczową bądź żółtą tęczówką znajduje się biała obrączka. Dziób szmaragdolotki jest mocny, zakrzywiony, w kolorze rogowym, nogi zaś szare.

HODOWLA

• Pomieszczenie do hodowli

Ze względu na dużą potrzebę ruchu, najlepszym rozwiązaniem jest woliera zewnętrzna (z ocieplonym schronieniem) lub duża woliera wewnętrzna o długości min. 2-3 metrów. W sumie są dość odporne, ale należy chronić je przed przeciągami i spadkami temperatury poniżej 0°C. Decydując się na wolierę zewnętrzną należy poważnie wziąć pod uwagę głośną naturę szmaragdolotki maskowej, zwłaszcza w grupie. To ptaki stadne, które najlepiej czują się w parach lub grupach, a trzymane pojedynczo wymagają stałego kontaktu z opiekunem, ponieważ mogą stać się osowiałe lub agresywne. Są aktywne, towarzyskie i bardzo inteligentne. W przypadku klatki, większość dnia powinny spędzać poza nią.

W wolierach niezbędne są gałęzie do obgryzania (np. wierzba, brzoza, drzewa owocowe), które pozwalają ścierać dziób i zapobiegają nudzie. Warto zapewnić zabawki interaktywne i huśtawki. Szmaragdolotka uwielbia wodę, więc należy zapewnić jej płytki basenik do kąpieli lub regularnie zraszać letnią wodą z zraszacza.

• Pokarm

Dieta szmaragdolotki maskowej musi być urozmaicona, aby zapobiec otłuszczeniu i niedoborom witaminowym. W naturze jest oportunistą żywieniowym, co należy odzwierciedlić w niewoli. Jeśli karmimy ją ziarnami, powinna to być mieszanka dla średnich papug z ograniczoną  ilością słonecznika i orzechów. Warzywa są lepsze niż owoce ze względu na niższą zawartość cukru. Mogą to być: brokuły, marchew, papryka, cukinia, dynia, bataty (gotowane) oraz zielone liście (jarmuż, mniszek lekarski, gwiazdnica). Owoce trzeba podawać z umiarem jako przysmak. Odpowiednie są: jabłka (bez pestek), gruszki, owoce tropikalne (papaja, mango), owoce jagodowe albo granat. Świetnym uzupełnieniem diety oczywiście są skiełkowane nasiona.

• Rozmnażanie

Jak większość papug gotowość do rozrodu osiąga w wieku około 2-3 lat. Sezon lęgowy przypada zazwyczaj na okres od stycznia do lipca (zależnie od regionu), jednak w hodowli może być stymulowany przez wydłużenie dnia świetlnego i zwiększenie wilgotności. W środowisku naturalnym szmaragdolotka gniazduje w dziuplach drzew, czasami wysoko, również na palmie, dlatego najlepiej sprawdzają się pionowe budki typu „pień” lub skrzynkowe o wymiarach ok. 25×25 cm w podstawie i 50-60 cm wysokości z otworem wlotowym o średnicy 7–8 cm. Na dno sypiemy grubą warstwę wiórków drewnianych lub torfu. Samica składa od 3 do 4 jaj. Inkubacja trwa ok. 23–25 dni. Wysiaduje głównie samica, podczas gdy samiec ją karmi i pilnuje wejścia do budki.

Młode opuszczają gniazdo po ok. 7–8 tygodniach (ok. 50-60 dniach). Pozostają pod opieką rodziców i są przez nich dokarmiane przez kolejne 2-3 tygodnie po wylocie. W okresie karmienia piskląt niezbędny jest stały dostęp do pokarmu jajecznego oraz skiełkowanych nasion. Gatunek ten bywa płochliwy podczas lęgów, dlatego częste zaglądanie do budki może skutkować porzuceniem jaj lub agresją wobec młodych.

Aratinga jandaya

Systematyka

Nazwy:	Łacińskie:	Polskie:	Inne:
Gromada:	Aves	ptaki	Angielska:	Jandaya Parakeet
Rząd:	Psittaciformes	papugowe	Czeska:	Aratinga jandaj
Rodzina:	Psittacidae	papugowate	Francuska:	Conure jandaya
Rodzaj:	Aratinga	konura	Holenderska	Jandaya-parkiet
Gatunek:	Aratinga jandaya	Konura ognistobrzucha	Niemiecka:	Jendayasittich

EKOLOGIA

• Zasięg występowania

Konura ognistobrzucha, której nazwa prawdopodobnie nawiązuje do rdzennego określenia z języka tupi, oznaczającego „głośnego krzykacza”, ma rozległy zasięg występowania, chociaż lokalnie w swoim środowisku nie występuje zbyt licznie. Jest gatunkiem endemicznym, występującym w północno-wschodniej Brazylii. Nie wyróżnia się podgatunków, wręcz przeciwnie niektórzy ornitolodzy utrzymują, że może być podgatunkiem konury słonecznej (Aratinga solstitialis). Niestety oba gatunki krzyżują się, co wykorzystują nieuczciwi hodowcy, tym bardziej że młode osobniki potrafią odróżnić jedynie doświadczeni znawcy.

• Zajmowane stanowisko

Sympatyczny „krzykacz”, w hodowli zainteresowany wszystkim, co dzieje się wokół niego, w naturalnym środowisku zamieszkuje lasy liściaste, gaje palmowe i tereny gęsto porośnięte różnoraką roślinnością. Widywany jest także na terenach po wykarczowanych lasach oraz na polach uprawnych i pastwiskach. Żyje w małych stadach, do 30 osobników, które często bywają rodzinami.

MORFOLOGIA

Konura ognistobrzucha zaliczana jest do papug średnich. Dorasta do 30 cm, osiągając wagę od 125 do 140 g. Dorosły ptak ma czarny dziób, który jest mocny i haczykowaty, zaś oczy otoczone są charakterystyczną, białą obrączką, co w ogóle jest typowe dla rodzaju Aratinga. Przy okazji warto wspomnieć, że chociaż Konura ognistobrzucha jest gatunkiem monomorficznym, a więc ​​do rozróżnienia płci wymagane jest DNA bądź chirurgiczne określenie płci, mimo wszystko uważny obserwator dostrzeże, że samica ma tęczówkę jasnobrązową i szarą obwódkę wokół oka, natomiast samiec ma tęczówkę ciemnobrązową z czysto białą obwódką. Kto ma bystre oko, niech wypatruje tej subtelnej różnicy, aczkolwiek lepiej nie opierać się na niej przy rozpoznawaniu płci.

Głowa, policzki oraz szyja u konury ognistobrzuchej są intensywnie żółte. U dorosłych osobników ta barwa jest czysta i jaskrawa, co pięknie kontrastuje z czernią dzioba i okiem. Dolna część piersi oraz brzuch są natomiast pomarańczowo-czerwone lub intensywnie czerwone (stąd polska nazwa „ognistobrzucha”). Ponieważ można ją pomylić z konurą słoneczną należy zwracać uwagę na charakterystyczne różnice. Otóż jedną z nich jest intensywnie „ogniowy” kolor piersi. Konura słoneczna ma pierś jaśniejszą, bardziej pomarańczową, z żółtymi przebarwieniami. Druga różnica dotyczy tarczy skrzydeł, które u „krzykacza” są zielone, zaś u słonecznej kuzynki w zasadzie żółte. W jej przypadku zieleń pojawia się dopiero na lotkach, co jednak nie jest zasadą u młodych osobników, które miewają tarcze równie zielone, więc przy kupnie młodych konur o pomyłkę naprawdę łatwo. Grzbiet konury ognistobrzuchej również jest zielony, a niebieski odcień pojawia się dopiero na lotkach, co w pełni staje się widoczne, i dodaje jej uroku, w trakcie lotu. Ogon jest długi, klinowaty, o zielonym kolorze z niebieskimi akcentami na końcach piór. Nogi natomiast są szare.

Hodowla

• Pomieszczenie do hodowli

Chociaż konura ognistobrzucha jest wystarczająco mała, aby zmieścić się w klatce dla nimf, wymaga więcej miejsca. Klatka powinna pozwalać jej na swobodne machanie skrzydłami i poruszanie się, najlepiej z możliwością latania. Ten aktywny ptak bywa marudny w ciasnych przestrzeniach. Minimalne wymiary klatki to 90 cm długości, 60 cm szerokości i 60 cm wysokości. Dla pary klatkę należy podwoić.

Oczywiście najlepszym rozwiązaniem jest woliera, tym bardziej że interesująca nas papuga jest towarzyska i w stadzie czuje się dobrze. Konury lubią latać poziomo, więc woliera powinna być długa, a ponieważ znudzone chętnie sprawdzają jakość budulca, z którego wykonany jest ich dom, więc konstrukcja powinna być metalowa, a jeśli drewniana, to na pewno dobrze zabezpieczona przed silnymi dziobami. Skoro „krzykacz” pochodzi z Brazylii, więc lubi ciepło. Zimą wytrzymuje w nieogrzewanych pomieszczeniach, jednak temperatura nie powinna w nich spadać poniżej 0°C. Mimo wszystko trzeba liczyć się z konsekwencjami zdrowotnymi, chociaż dla oka niekoniecznie widocznymi, to jednak decydującymi na przykład o długości życia, które w niewoli średnio trwa 30 lat.

Konura ognistobrzucha jest po prostu głośna. Niektórzy utrzymują, że wraz z innymi konurami należy wprost do najgłośniejszych papug, zatem decydując się na jej hodowlę warto ocenić odległość zewnętrznej woliery od sąsiadów. Zaniepokojona generuje nie tylko dużo decybeli, ale też wydaje przeraźliwie skrzeczące dźwięki.

• Pokarm

W naturze konura ognistobrzucha spożywa głównie owoce, orzechy i nasiona. Należy unikać mieszanek z nadmiarem słonecznika i orzechów, które są zbyt tłuste, zwłaszcza dla ptaków  żyjących w klatkach. Najcenniejszymi warzywami są te o ciemnozielonych liściach oraz pomarańczowe (bogate w witaminę A): bataty (gotowane), marchew, dynia, brokuły, papryka (razem z pestkami), cukinia. Chętnie zjadają owoce: jabłka, gruszki, mango, papaję, banany, owoce jagodowe (maliny, borówki). Owoce powinny być dodatkiem ze względu na wysoką zawartość cukru. Skiełkowane nasiona roślin strączkowych lub zbóż to oczywiście „bomba witaminowa” i najbardziej zbliżony pokarm do tego, który ptaki znajdują w naturze. Raz w tygodniu (zwłaszcza w okresie pierzenia) można podać odrobinę ugotowanego jajka na twardo lub chudy twaróg.

• Rozmnażanie

W naturze gniazduje w dziuplach drzew, najczęściej wybierając miejsca co najmniej 15 m  nad ziemią. W hodowli sprawdza się  budka typu pionowego o wymiarach ok. 25x25x45 cm z otworem wlotowym o średnicy 7–8 cm. Na dno warto wysypać grubą warstwę (ok. 5 cm) trocin lub wiórków drewnianych.

Dojrzałość płciową osiąga po drugim roku życia. W niewoli samica składa od trzech do pięciu jaj, w odstępach dwudniowych, z których po 23 do 26 dniach wykluwają się młode. Wysiadywaniem głownie zajmuje się samica. Samiec strzeże wejścia do budki i karmi partnerkę. Konury bywają agresywne podczas lęgów, dlatego budkę należy sprawdzać ostrożnie, gdy ptaki zajmują się żerowaniem. Młode wylatują po około 7–8 tygodniach, po czym są jeszcze dokarmiane przez rodziców przez kolejne 2–3 tygodnie, aż nauczą się samodzielnie pobierać pokarm stały. W okresie lęgowym budkę warto lekko zraszać lub zapewniać ptakom częste kąpiele, aby zapobiec wysychaniu błon wewnątrz jaj.

Młodym zakłada się obrączki o Ø 6.5 mm.

Pionites melanocephalus

Systematyka

Nazwy:	Łacińskie:	Polskie:	Inne:
Gromada:	Aves	ptaki	Angielska:	Black-headed Parrot
Rząd:	Psittaciformes	papugowe	Czeska:	Amazonek černotemenný
Rodzina:	Psittacidae	papugowate	Francuska:	Maïpouri à tête noire
Rodzaj:	Pionites	barwinka	Holenderska	Zwartkopcaique
Gatunek:	Pionites melanocephalus	Barwinka czarnogłowa	Niemiecka:	Grünzügelpapagei

EKOLOGIA

• Zasięg występowania

Barwinka czarnogłowa, inaczej zwana białobrzuszką czarnogłową bądź pionikiem czarnogłowym, co byłoby nazwą adekwatną ze względu na jej przynależność do rodzaju pionites, zajmuje północną część Ameryki Południowej, a zwłaszcza tereny ponad Amazonką.

• Zajmowane stanowisko

Środowiskiem życia tej bardzo ruchliwej i sprytnej papugi są wilgotne lasy tropikalne, chociaż można ją spotkać nawet w lasach zalewanych przez wodę i na obrzeżach lasów. Żeruje głównie na terenach nizinnych, zazwyczaj do wysokości 500–1000 m n.p.m. Zauważono, że w trakcie żerowania jeden lub dwa osobniki w stadzie wypatrują zagrożenia. Ich grupy zazwyczaj są małe, zdarza się jednak, że liczą do 30 osobników. Nocują w otworach drzew, są więc uzależnione od lasów i lubią przebywać w koronach drzew. Są głośne i towarzyskie.

MORFOLOGIA

Barwinka czarnogłowa zaliczona jest do papug średnich. Ma takie proporcje ciała, że na zdjęciach sprawia wrażenie mniejszej, aniżeli jest w rzeczywistości, chociaż oczywiście do wielkich nie należy. Długość krępego ciała, z dużą głową, wynosi około 23-25 cm, zaś waga mieści się w granicach 130-170 g.

Już z daleka rzuca się w oczy charakterystyczna „czarna czapeczka”, od której otrzymała nazwę, obejmująca czoło, wierzch głowy i potylicę. Pod okiem i pomiędzy okiem a dziobem można dostrzec niedużą, zieloną plamę. Tymczasem policzki, gardło oraz boki szyi są żółto-pomarańczowe, zaś na karku znajduje się rdzawo-pomarańczowa pręga. Grzbiet i skrzydła są intensywnie zielone. Lotki pierwszorzędowe mają ciemnoniebieski odcień, a spód ciała, czyli pierś i brzuch, jest kremowo-biały (u podgatunku pallidus czysto biały). Uda oraz boki ciała mają kolor morelowo-żółty lub pomarańczowy. 

Dziób barwinki jest mocny, o szaroczarnym lub czarnym zabarwieniu. Tęczówki u dorosłych osobników są zazwyczaj pomarańczowe lub czerwonawe, zaś wokół oczu widoczna jest wąska, naga obrączka o ciemnoszarym kolorze. Ogon jest krótki i kwadratowy, zielony z żółtymi końcówkami piór na wierzchu.

Młode osobniki można rozpoznać po mniej nasyconych barwach. Ich pierś i brzuch często mają żółtawy nalot, a tęczówki są ciemniejsze niż u ptaków dorosłych.

Średnia długość życia barwinki czarnogłowej wynosi od 30 do 40 lat.

W porównaniu z innymi gatunkami papug, ta papuga jest zdecydowanie cichsza, chociaż zaniepokojona jest bardzo głośna. Szybko i mocno przywiązuje się do ludzi, zawsze jest skora do zabaw. Potrafi zaprzyjaźnić się nawet z innymi zwierzętami. Niemniej w stosunku do innych gatunków papug jest agresywna i despotyczna, nawet wobec osobników większych i silniejszych, dlatego łączenie ich z nimi jest niemożliwe.

Barwinka jest świetnym kompanem do towarzystwa. Lubi się bawić i dokazywać. Jest bardzo aktywna i wykazuje się zdolnościami akrobatycznymi, więc opiekunom dostarcza dużo okazji dużo radości.

Hodowla

• Pomieszczenie do hodowli

Najlepszym rozwiązaniem dla pary lęgowej jest woliera o długości co najmniej 2–3 m i standardowej wysokości 2 m, w której nie może pozostać na zimę, chyba że jest połączona z ciepłym pomieszczeniem.

Barwinkę można przyzwyczaić też do klatki, której minimalne wymiary dla jednego osobnika powinny wynosić około 75–90 cm szerokości, 60–90 cm głębokości i 90–120 cm wysokości. Jednak ze względu na dużą ruchliwość, im większą przestrzeń hodowca odda jej do dyspozycji, tym może liczyć się z mniejszym ryzykiem problemów behawioralnych.

Żerdzie, wykonane z gałęzi z nietoksycznego drewna (np. wierzba, topola, drzewa owocowe), powinny mieć różną grubość. Dodatkowo przydaje się duża ilość zabawek do niszczenia, szukania pokarmu, a także huśtawek i drabin. Warto pamiętać, że w przeciwieństwie do wielu innych papug barwinka czarnogłowa często wykorzystuje budkę jako miejsce do spania przez cały rok.

Optymalna temperatura pokojowa w pomieszczeniach to 20–22°C. Barwinka źle znosi gwałtowne spadki poniżej 10–15°C i przeciągi. Jako ptaki tropikalne wymaga wilgotności na poziomie 50–60%, więc w suchych mieszkaniach niezbędne są codzienne kąpiele (zraszanie lub płytki basen), które są kluczowe dla kondycji piór i ewentualnych lęgów.

• Pokarm

Podstawą diety barwinki czarnogłowej są mieszanki ziaren, przeznaczone dla średnich papug, umiarkowanie wzbogacone o nasiona oleiste (słonecznik, dynia, krokosz). Jednak około 40% ich pożywienia powinny stanowić brokuły, marchew, papryka (czerwona, żółta), cukinia, dynia, buraki, jarmuż, zielony groszek, jabłka, gruszki, kiwi, mango, papaja, banany, winogrona, owoce jagodowe, wreszcie mniszek lekarski, gwiazdnica pospolita, bazylia, natka pietruszki (w umiarkowanych ilościach).

Cennym dodatkiem są świeże kiełki lucerny, rzodkiewki albo pszenicy. Stanowią bowiem bombę witaminową, szczególnie ważną w okresie lęgowym.

• Rozmnażanie

W pary najłatwiej łączą się osobniki niespokrewnione, dobrane w młodym wieku. Para barwinek w okresie lęgowym jest silnie terytorialna i może wykazywać agresję wobec innych ptaków, a nawet opiekuna. Dojrzałość płciową osiągają w wieku 3-4 lat.

Zalecana budka lęgowa, w kształcie litery „L”, powinna mieć dno  o wymiarach około 25 x 25 cm, zaś wysokość od 50 do 60 cm. Odpowiedni otwór wejściowy ma 7-8 cm średnicy. Jako ściółkę stosuje się wilgotne wióry drewniane bądź trociny z drzew liściastych, które pomagają utrzymać odpowiednią wilgotność jaj.

Samica składa zazwyczaj od 2 do 4 jaj, a inkubacja trwa około 25–27 dni. Wysiaduje głównie samica, podczas gdy samiec zajmuje się karmieniem jej i pilnowaniem wejścia do budki. Pisklęta klują się ślepe i pokryte rzadkim, białym puchem. Młode, karmione przez samicę i samca, opuszczają budkę po około 10 tygodniach, natomiast pełną samodzielność pod względem żywieniowym osiągają zazwyczaj po 3 tygodniach od wylotu.

Młodym zakłada się obrączki o Ø 6.5 mm.

https://hodowcybielsko.pl/wp-content/uploads/2022/02/Kwartalnik-hodowcy-nr-47.pdf