Konura ognistobrzucha

Aratinga jandaya

Systematyka

Nazwy:	Łacińskie:	Polskie:	Inne:
Gromada:	Aves	ptaki	Angielska:	Jandaya Parakeet
Rząd:	Psittaciformes	papugowe	Czeska:	Aratinga jandaj
Rodzina:	Psittacidae	papugowate	Francuska:	Conure jandaya
Rodzaj:	Aratinga	konura	Holenderska	Jandaya-parkiet
Gatunek:	Aratinga jandaya	Konura ognistobrzucha	Niemiecka:	Jendayasittich

EKOLOGIA

• Zasięg występowania

Konura ognistobrzucha, której nazwa prawdopodobnie nawiązuje do rdzennego określenia z języka tupi, oznaczającego „głośnego krzykacza”, ma rozległy zasięg występowania, chociaż lokalnie w swoim środowisku nie występuje zbyt licznie. Jest gatunkiem endemicznym, występującym w północno-wschodniej Brazylii. Nie wyróżnia się podgatunków, wręcz przeciwnie niektórzy ornitolodzy utrzymują, że może być podgatunkiem konury słonecznej (Aratinga solstitialis). Niestety oba gatunki krzyżują się, co wykorzystują nieuczciwi hodowcy, tym bardziej że młode osobniki potrafią odróżnić jedynie doświadczeni znawcy.

• Zajmowane stanowisko

Sympatyczny „krzykacz”, w hodowli zainteresowany wszystkim, co dzieje się wokół niego, w naturalnym środowisku zamieszkuje lasy liściaste, gaje palmowe i tereny gęsto porośnięte różnoraką roślinnością. Widywany jest także na terenach po wykarczowanych lasach oraz na polach uprawnych i pastwiskach. Żyje w małych stadach, do 30 osobników, które często bywają rodzinami.

MORFOLOGIA

Konura ognistobrzucha zaliczana jest do papug średnich. Dorasta do 30 cm, osiągając wagę od 125 do 140 g. Dorosły ptak ma czarny dziób, który jest mocny i haczykowaty, zaś oczy otoczone są charakterystyczną, białą obrączką, co w ogóle jest typowe dla rodzaju Aratinga. Przy okazji warto wspomnieć, że chociaż Konura ognistobrzucha jest gatunkiem monomorficznym, a więc ​​do rozróżnienia płci wymagane jest DNA bądź chirurgiczne określenie płci, mimo wszystko uważny obserwator dostrzeże, że samica ma tęczówkę jasnobrązową i szarą obwódkę wokół oka, natomiast samiec ma tęczówkę ciemnobrązową z czysto białą obwódką. Kto ma bystre oko, niech wypatruje tej subtelnej różnicy, aczkolwiek lepiej nie opierać się na niej przy rozpoznawaniu płci.

Głowa, policzki oraz szyja u konury ognistobrzuchej są intensywnie żółte. U dorosłych osobników ta barwa jest czysta i jaskrawa, co pięknie kontrastuje z czernią dzioba i okiem. Dolna część piersi oraz brzuch są natomiast pomarańczowo-czerwone lub intensywnie czerwone (stąd polska nazwa „ognistobrzucha”). Ponieważ można ją pomylić z konurą słoneczną należy zwracać uwagę na charakterystyczne różnice. Otóż jedną z nich jest intensywnie „ogniowy” kolor piersi. Konura słoneczna ma pierś jaśniejszą, bardziej pomarańczową, z żółtymi przebarwieniami. Druga różnica dotyczy tarczy skrzydeł, które u „krzykacza” są zielone, zaś u słonecznej kuzynki w zasadzie żółte. W jej przypadku zieleń pojawia się dopiero na lotkach, co jednak nie jest zasadą u młodych osobników, które miewają tarcze równie zielone, więc przy kupnie młodych konur o pomyłkę naprawdę łatwo. Grzbiet konury ognistobrzuchej również jest zielony, a niebieski odcień pojawia się dopiero na lotkach, co w pełni staje się widoczne, i dodaje jej uroku, w trakcie lotu. Ogon jest długi, klinowaty, o zielonym kolorze z niebieskimi akcentami na końcach piór. Nogi natomiast są szare.

Hodowla

• Pomieszczenie do hodowli

Chociaż konura ognistobrzucha jest wystarczająco mała, aby zmieścić się w klatce dla nimf, wymaga więcej miejsca. Klatka powinna pozwalać jej na swobodne machanie skrzydłami i poruszanie się, najlepiej z możliwością latania. Ten aktywny ptak bywa marudny w ciasnych przestrzeniach. Minimalne wymiary klatki to 90 cm długości, 60 cm szerokości i 60 cm wysokości. Dla pary klatkę należy podwoić.

Oczywiście najlepszym rozwiązaniem jest woliera, tym bardziej że interesująca nas papuga jest towarzyska i w stadzie czuje się dobrze. Konury lubią latać poziomo, więc woliera powinna być długa, a ponieważ znudzone chętnie sprawdzają jakość budulca, z którego wykonany jest ich dom, więc konstrukcja powinna być metalowa, a jeśli drewniana, to na pewno dobrze zabezpieczona przed silnymi dziobami. Skoro „krzykacz” pochodzi z Brazylii, więc lubi ciepło. Zimą wytrzymuje w nieogrzewanych pomieszczeniach, jednak temperatura nie powinna w nich spadać poniżej 0°C. Mimo wszystko trzeba liczyć się z konsekwencjami zdrowotnymi, chociaż dla oka niekoniecznie widocznymi, to jednak decydującymi na przykład o długości życia, które w niewoli średnio trwa 30 lat.

Konura ognistobrzucha jest po prostu głośna. Niektórzy utrzymują, że wraz z innymi konurami należy wprost do najgłośniejszych papug, zatem decydując się na jej hodowlę warto ocenić odległość zewnętrznej woliery od sąsiadów. Zaniepokojona generuje nie tylko dużo decybeli, ale też wydaje przeraźliwie skrzeczące dźwięki.

• Pokarm

W naturze konura ognistobrzucha spożywa głównie owoce, orzechy i nasiona. Należy unikać mieszanek z nadmiarem słonecznika i orzechów, które są zbyt tłuste, zwłaszcza dla ptaków  żyjących w klatkach. Najcenniejszymi warzywami są te o ciemnozielonych liściach oraz pomarańczowe (bogate w witaminę A): bataty (gotowane), marchew, dynia, brokuły, papryka (razem z pestkami), cukinia. Chętnie zjadają owoce: jabłka, gruszki, mango, papaję, banany, owoce jagodowe (maliny, borówki). Owoce powinny być dodatkiem ze względu na wysoką zawartość cukru. Skiełkowane nasiona roślin strączkowych lub zbóż to oczywiście „bomba witaminowa” i najbardziej zbliżony pokarm do tego, który ptaki znajdują w naturze. Raz w tygodniu (zwłaszcza w okresie pierzenia) można podać odrobinę ugotowanego jajka na twardo lub chudy twaróg.

• Rozmnażanie

W naturze gniazduje w dziuplach drzew, najczęściej wybierając miejsca co najmniej 15 m  nad ziemią. W hodowli sprawdza się  budka typu pionowego o wymiarach ok. 25x25x45 cm z otworem wlotowym o średnicy 7–8 cm. Na dno warto wysypać grubą warstwę (ok. 5 cm) trocin lub wiórków drewnianych.

Dojrzałość płciową osiąga po drugim roku życia. W niewoli samica składa od trzech do pięciu jaj, w odstępach dwudniowych, z których po 23 do 26 dniach wykluwają się młode. Wysiadywaniem głownie zajmuje się samica. Samiec strzeże wejścia do budki i karmi partnerkę. Konury bywają agresywne podczas lęgów, dlatego budkę należy sprawdzać ostrożnie, gdy ptaki zajmują się żerowaniem. Młode wylatują po około 7–8 tygodniach, po czym są jeszcze dokarmiane przez rodziców przez kolejne 2–3 tygodnie, aż nauczą się samodzielnie pobierać pokarm stały. W okresie lęgowym budkę warto lekko zraszać lub zapewniać ptakom częste kąpiele, aby zapobiec wysychaniu błon wewnątrz jaj.

Młodym zakłada się obrączki o Ø 6.5 mm.